Ιωαννίνων

/ Τρίτη, 18 Ιουνίου 2019

Οδός Ιωαννίνων. (Από το 1978)
Ιωάννινα (Γιάννενα): Πόλη και πρωτεύουσα του ομώνυμου νομού της επαρχίας Δωδώνης μεγαλύτερη πόλη της Ηπείρου, η οποία απλώνεται γύρω από τη λίμνη Παμβώτιδα, με το νησί της κυρά Φροσύνης. Ιδρύθηκε από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανού, σαν πόλη του Ιωάννη… Μάλλον είναι πόλη χωρίς πιστοποιητικό ταυτότητας,
Η ιστορία της αρχίζει απ’ τον -4 αιώνα με τους Μολοσσούς, το βασίλειο του Πύρου το -236 στην συνέχεια, ο Φίλιππος ο β’ ο Μακεδών, οι Ρωμαίοι έσφαξαν, έκαψαν πούλησαν για σκλάβους, από το 1081 περιήλθε στους Νορμανδούς, από το 1204 για δυο αιώνες το Δεσποτάτο της Ηπείρου εξουσίαζε την Ήπειρο, και το 1445 πέρασε στους Τούρκους. Προς τα τέλη του 18ου αιώνα επί Αλή πασά αναδείχθηκε σε κέντρο γραμμάτων και επιστημών, για δικούς του λόγους. Μάλιστα, από το 1788 είχαν ήδη ιδρυθεί ονομαστές σχολές, όπου ήκμαζε η ελληνική παιδεία. Παράλληλα, ο Αλή πασάς συγκέντρωσε και εκπαίδευσε στην αυλή του τους σημαντικότερους ανήσυχους Έλληνες και μετέπειτα οπλαρχηγούς (Γ. Καραϊσκάκη, Οδυσσέα Ανδρούτσο, κ. ά.), καθώς είχε την πεποίθηση πως θα τον βοηθούσαν να ιδρύσει δικό του Σουλτανάτο, ξεχωριστό από την Υψηλή Πύλη των Σουλτάνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αυτός ο Τουρκαλβανός σατράπης επί 30 και πλέον χρόνια καταδυνάστευσε την περιοχή, αλλά συνάμα με τις πράξεις του βοήθησε τον Ελληνικό Αγώνα, διότι εξασθένιζε τον Σουλτάνο. Η απελευθέρωση της πόλης των Ιωαννίνων έγινε το 1912, και με την βοήθεια του ευβοέα από την Κύμη ταγματάρχη Βελισαρίου που μπήκε με το σύνταγμά του πρώτος μέσα στην παραληρούσα πόλη. Στην πόλη ζούσαν Τουρκογιανούνηδες (εξισλαμισμένοι Έλληνες), αλλά και Εβραίοι, τους οποίους εξαφάνισε επί Κατοχής του ’40 η γερμανική λαίλαπα.
Ο νομός Ιωαννίνων κατά τα 2/3 είναι ορεινός, καθώς εκεί εκτείνονται επιβλητική η μεγαλόπρεπος Πίνδος, καθώς και ο Γράμμος με τα Τζουμέρκα. Παράλληλα, η περιοχή διαρρέεται και από σημαντικούς ποταμούς (Άραχθος, Θύαμις ή Καλαμάς, Αχέροντας, κ. ά.). Επόμενο είναι αυτές οι γεωμορφολογικές ιδιαιτερότητες να ευνοούν τις αγροτοκτηνοτροφικές ασχολίες και την υλοτομία. Άλλες βασικές ασχολίες των κατοίκων: η ασημοτεχνία, η ξυλοτεχνία, η κατεργασία και αξιοποίηση της πέτρας στην κατασκευή λιθόκτιστων μοναδικών δημιουργημάτων όπως είναι τα μοναδικά Ζαγοροχώρια.
Ξεχωριστοί τόποι της περιοχής: η Δωδώνη, τα Ζαγοροχώρια, το φαράγγι του Βίκου, το Μέτσοβο, το σπήλαιο, και η λίμνη των Ιωαννίνων.
Στον νομό και κυρίως στο Μέτσοβο ζουν αρκετοί Βλάχοι Σαρακατσαναίοι, έχοντας δικά τους ήθη, έθιμα και γλώσσα. Πολλοί επώνυμοι βλαχόφωνοι ηπειρώτες και μάλιστα άγαμοι προσέφεραν τις περιουσίες τους στο κράτος , Ζωσιμαίοι, Αβέρωφ, Ζάππας, Τοσίτσας. Mε τα ονομαστικά τους έργα όπως Ζωσιμαία Σχολή Ιωαννίνων, Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ζάππειο Μέλαθρον κ. ά. Έχει καθιερωθεί να τ’ αποκαλούμε στην δημoτική – καθομιλουμένη Γιάννενα έτσι εκφράζει καλύτερα την λαϊκή παράδοση με τα ήθη και έθιμα της Ηπείρου, με το καθιερωμένο ‘’πρώτη στα γράμματα, στ’ άρματα και στα γρόσια.’’

graphics design by citrine.gr
Powered by ΚτΠ
web development by ΕΓΚΡΙΤΟΣ GROUP